Antrenman yükünü RPE ile okumak
Futbolcularının antrenman yükünü ölçmek için RPE yöntemi: basit, ücretsiz, bir sonraki antrenmandan itibaren kullanılabilir.
Thibaud C. · Kondisyoner · Son güncelleme: 26 Eylül 2026
RPE (Rating of Perceived Exertion, “eforun algılanması”), hissedilen yoğunluğu ölçmenin basit bir yoludur. Antrenmanın sonunda her oyuncu 0 ilâ 10 arası bir puan verir (Foster tarafından değiştirilmiş Borg ölçeği).
Yanıtlar nasıl toplanır
- Sözlü olarak: herkes sayısını söyler (hızlı, yazılı iz az).
- Bir kâğıt / tablo üzerinde (önerilir): basittir ve takibe olanak verir.
- Mesaj / form yoluyla (WhatsApp, Google Form): rahat, vazgeçilmez değil.
İdeal olarak RPE'yi antrenmandan 15 ilâ 30 dk sonra, bireysel biçimde topla (başkalarının yanıtları oyuncuları etkiler).
Yük nasıl hesaplanır
Yük (AY) = RPE × süre (dakika cinsinden) — UA (keyfi birim) cinsinden ifade edilir.
Örnek: 90 dk süren bir antrenmanda bir oyuncu 6,5 veriyor ⇒ 6,5 × 90 = 585 UA.
Hangi ölçütler?
≈ haftada 3000 UA, sık antrenman yapan bir takım için bir büyüklük düzeyidir (zaten çok ağır bir hafta); evrensel bir tavan değil, kendi grubuna göre kalibre edilecek bir değerdir. Zamanla antrenman ve sikl türüne göre kendi referans değerlerini oluşturacaksın.
Yükü haftadan haftaya kademeli olarak artır. Ölçüt (tartışmalı): yükü olağan haftalarına göre yaklaşık haftada %10'dan fazla artırmaktan kaçın; %15'in üzerinde sakatlık riski artma eğilimindedir, çünkü vücudun uyum sağlamaya zamanı olmaz. Hafifletilmiş bir haftanın ardından hafifletme öncesindeki düzeye dönülür, daha üstüne değil.
Monotonluk: hiç değişmeyen bir yük
Toplam yük eşitse, her günün birbirine benzediği bir hafta, ağır günleri, hafif günleri ve dinlenmeyi dönüşümlü kullanan bir haftadan daha çok yıpratır. Monotonluk (Foster) bunu ölçer: haftanın 7 gününün ortalama yükü (dinlenme günleri 0 sayılır), bu yüklerin günden güne ne kadar değiştiğini gösteren standart sapmaya bölünür. Günler birbirine ne kadar benzerse monotonluk o kadar yükselir; çoğu zaman yaklaşık 2'nin üzerinde haftanın fazla tekdüze olduğu kabul edilir.
Amatörde, iki ya da üç antrenman ve aralarında dinlenme günleriyle monotonluk çoğu zaman düşük kalır. Bütün antrenmanlar birbirine benzediğinde (aynı süre, aynı RPE) ya da hafif gün olmadan art arda geldiğinde, örneğin sezon öncesinde, bir sorun hâline gelir. Çözüm basit: ağır bir günle hafif bir günü dönüşümlü kullan ve gerçek dinlenme günleri koru.
RPE'leri iyi okumak için 4 kural
- Oyuncuları asla birbiriyle karşılaştırma. Bir oyuncu kendisiyle karşılaştırılır: “genelde 5-6'da, bugün 8'de”.
- Tek bir değere değil, tekrarlara bak. Bir kez yüksek RPE = normal; arka arkaya 2-3 kez = sinyal; + görünür yorgunluk = alarm.
- Antrenmanın niyetiyle karşılaştır. Hafif → 3-4 · normal → 5-6 · yoğun → 7-8 · maç → 8-9. Bir kayma yararlı bir bilgidir, hata değil.
- Dağılıma bak. Çoğunluk 5-6'daysa ama 2-3 oyuncu 8-9'daysa: yük grup için uygun, bazı profiller için ağır.
| Antrenmanın niyeti | Beklenen RPE (10 üzerinden) |
|---|---|
| Hafif antrenman | 3 ilâ 4 |
| Normal antrenman | 5 ilâ 6 |
| Yoğun antrenman | 7 ilâ 8 |
| Maç | 8 ilâ 9 |
4 somut durum
- Öngörülenden yüksek RPE → antrenman daha pahalıya mal olmuş: bir sonrakini hafiflet, aynı yükü tekrarlama.
- Bazı oyuncularda yüksek RPE → yük iyi üstlenilmemiş: noktasal olarak uyarla, toparlanmayı izle.
- Düşük RPE ama iyi kalite → yararlı ve az maliyetli antrenman: iyi bir idame, ileride yüklemek için pay.
- Birkaç antrenmanda yüksek RPE → birikimli yorgunluk: gerçek bir nefes alma dönemi planla, “çöküşü” bekleme.
RPE, oyuncunun neden yorgun olduğunu da hangi niteliğin çalışıldığını da söylemez: onu her zaman gözleminle, bağlamla ve anketlerle çaprazla. Ve keyfi asla unutma: keyif alan oyuncular yükü daha iyi üstlenir ve daha iyi ilerler.